Gemis en herinnering.

En plots, totaal onverwacht, miste ik hem weer verschrikkelijk. Misschien kwam het heel gewoon slechts door het lange wachten. Als je, voor alle zekerheid -en naar 'goede' gewoonte- een bus eerder neemt, om ondanks elk mogelijk openbaar-vervoer-gedoe toch netjes op tijd te zijn voor je afspraak, en die bus dan -uiteraard, dat zal je altijd zien- net deze keer eens volgens 't boekje op de minuut juist rijdt, dan mag je om te beginnen al een dik half uur aan de ingang van het ziekenhuis blijven zitten wachten. En als men op de afdeling echografie dan ook nog eens ernstig achter staat met het afwerken van de lijst patiënten, dan loopt de tijd dat je moederziel alleen, en natuurlijk ook op verplichte, ontzettend veilige afstand van elke andere hospitaalbezoeker, met je vakkundig ontsmette duimen zit te draaien, fiks op... "Hoe vaak had ik zoal niet op onderzoeken of behandelingen zitten wachten?", vroeg ik mezelf af, "En, hoe vaak had hij dan, al dan niet geduldig, chauffeur voor me gespeeld..." 

't Hielp vanzelfsprekend ook niet echt dat ik -alweer- in dat ene ziekenhuis zat, waar voor altijd een ondefinieerbaar onaangename gevoel aan vast hangt, als zijnde de plek waar mijn vaders hart voorgoed ophield met slaan... De vloedgolf emoties die me als een donderslag bij helder hemel verrasten, deden me keihard op m'n lip bijten om niet daar, in de wachtzaal van het ziekenhuis, in dikke tranen uit te barsten.
Dat ik nog zo van dat gemis 'gepakt' kon worden, verwonderde me toch wel een beetje. De tijd vliegt razendsnel voorbij -echt, niet te geloven- en zo is het ondertussen alweer -net niet dag op dag op het moment dat ik daar in het ziekenhuis zat- 6 jaar geleden dat mijn vader overleed. De acute, alles verterende pijn van het abrupte afscheid verzachtte in al die tijd langzaam naar een soort leefbaar 'ontbreken van', ja zeker, maar zo af en toe overvalt dat vreselijke leegtemonster je dus tóch nog. En hoe!...
Ik kan me voorstellen dat m'n broers en zussen dat ook wel eens voor hebben, en bij ons moe zal het wel het vaakst gebeuren, maar dat bijvoorbeeld iemand als m'n beste vriend Roger er ook door geplaagd wordt, dat verraste me toch een beetje. In één van onze vele lange telefoongesprekken, afgelopen zomer, o.a. eindeloos palaverend over het wel of niet organiseren van kerstconcerten in coronatijden, en alle mogelijke en onmogelijke bedenkingen daaromheen, vertelde Roger me geheel onverwacht hoe hij persoonlijk mijn vader nog steeds geweldig mist, vooral bij zowat elk optreden van mij en al helemaal bij de kerstconcerten. Hoe hij na al die jaren nog steeds verwacht hem te zullen zien binnenkomen, zoals altijd netjes in het pak, afgeborsteld en opgewekt, blij er weer bij te zijn en klaar om indien nodig links of rechts een handje toe te steken, of nog wat extra reclame voor z'n dochter te maken. Ook voor Roger is mijn vaders afwezigheid dus niet zo vanzelfsprekend. Het verhaal van zijn persoonlijk stukje gemis ontroerde me diep, en 'k ben heel blij dat hij het met me deelde. Dat maakt ons alleen maar hechtere vrienden en betere concertpartners.
Afgelopen zondag zou mijn vader 79 jaar oud geworden zijn. De 4e oktober is voor de meeste mensen de dag van Sint Franciscus en Werelddierendag -wat ik zelf ook erg belangrijk vind- maar meer dan dat zal het voor mij persoonlijk, en voor de rest van mijn leven, immer mijn vaders verjaardag zijn en blijven. 

Op m'n moeder wegen dit soort data, meer dan alle andere momenten van gemis, extra door en meestal probeert ze er, zo goed en zo kwaad dat gaat, in alle rust en stilte heelhuids overheen te geraken. Maar afgelopen zondag besloot toch een keertje 'anders' te worden. Mijn schoonbroer zou me komen oppikken, m'n oudste broer en zijn gezin brachten heerlijke taarten mee en zelfs m'n jongste broer kwam ook nog eens naar Wijnegem afzakken: tijd voor een heus verjaardagsfeestje! Taart en trippel! Een bijzonder, maar voor ons toch nogal typische combinatie. En ondanks de afwezigheid en het gemis van de jarige zelf werd het een erg gezellige namiddag. 

Ja, door die extra aandacht rond hem en alle herinneringen, welt je verdriet toch wel weer wat terug op, dat klopt. En m'n eigen eenzaamheid woog achteraf ook maar weer eens stevig door. Maar toch is het goed. Het is goed om onze va te blijven 'vieren', over hem te blijven vertellen, je af en toe af te vragen "hoe zou hij dat gedaan hebben", of "wat zou hij hiervan gevonden hebben", je regelmatig te bedenken dat hij nu misschien wel fier op je zou zijn of hard om je moest lachen. Het is goed altijd en overal nog het gevoel te blijven hebben -te kúnnen en mógen hebben- dat onze va er nog steeds en altijd op de één of andere manier bij is, als een onzichtbare en ontastbare aanwezigheid, desnoods in gedachten alleen. "Ge telt ook nog altijd mee, hoor, va, daar moogt ge zeker van zijn!" Of om het met de vertaling van de woorden op het prentje hieronder te zeggen: "Va, u herinneren is gemakkelijk, ik doe het elke dag. U missen is het hartzeer dat nooit weggaat." ♥️

P.S. 't Was tegelijkertijd écht niet gemakkelijk én ontzettend hilarisch, beste va, om aan het prentje voor bij deze blog te werken terwijl jij me met die ondeugend guitige blik in 't oog hield. Alsof ik je de hele tijd hoorde zeggen: "Ik zou dat zo niet gedaan hebben, zenne, maar allé, 't resultaat kan er mee door..." ;-)

Het regent in de straten.

'k Ga er geen spel van maken, er zitten zeker weten heel wat mensen in een gelijkaardige situatie, dus 'k zeg het maar zoals het is: de eenzaamheid begint serieus te wegen. 'k Mis de -weliswaar vaak slechts sporadische- aanwezigheid van vrienden en familie in mijn dagelijks leven. Het is hier bijna dodelijk stil. De ene dag glijdt naadloos en geruisloos over in de andere, en ik zie vaak dagenlang niet één mens. Ware het niet voor dat dagelijks telefoontje tussen mijn moeder en mezelf, de ergens ver weg klinkende man-made geluiden in het gebouw, en het weerkerende applausgedoe op de omliggende balkons om 20 u, dan hóórde ik zelfs niemand. 'k Word er langzaamaan een beetje depri van, vrees ik. En de regen van de afgelopen dagen hielp niet echt...
Maar,... daardoor weerklonk er, zoals gewoonlijk 'als vanzelf', weer een liedje in m'n hoofd! Ja, ik weet dat dit eigenlijk over een verloren gewaande liefde gaat -allé, dat voor zover ik weet toch- maar geef toe: het is ook absoluut perfect toepasbaar op het ontzettende en immer toenemende gemis van al die lieve mensen die van enige betekenis in iemands leven zijn!
Zo even tussen haakjes, maar 't moet gezegd, vind ik: die teksten van Will Ferdy, tjonge, ze zijn soms toch écht wel ontzettend krachtig, hé... Vermoedelijk zijn ze daarom ook al die vele jaren, ergens netjes opgeborgen, in m'n brein blijven plakken, om op gepaste momenten, zoals nu dus, weer de kop op te steken.
Het heeft me, ondanks het ietsiepietsie goesting om het op te nemen en er een filmke van te maken, wegens totale en faliekante 'platheid' toch nog verschillende dagen gekost om eraan te beginnen, maar vanochtend lukt het me dan éindelijk tóch. Oef! En geloof het of niet, vermoedelijk door die eeuwigdurende repetitie -in de letterlijke én figuurlijke zin van het woord- dagenlang in m'n hoofd, stond het er zélfs in slechts één take op! Echt waar. Dit moet dus niet meer of minder dan recht uit 't diepste van m'n hart, het hoogste van m'n ziel en het puntje van m'n tenen gekomen zijn, hé... ;-)

Rechtstreekse link naar dit nummer op YouTube: klik hier!

Verjaardagsemotie.

't Is een rare dag. Zo een dag waarmee ge eigenlijk niet goed weet wat ge er mee moet aanvangen. Allé, er zijn zo nog van die dagen in het jaar, hé, 't is niet de enige. Bijvoorbeeld de dag dat hij viel, de dag dat hij stierf, de dag van de uitvaart. Maar ook de huwelijksverjaardag van mijn ouders. Of kerst en nieuwjaar, of... Op al dat soort dagen vraagt ge u af of ge hem nu moet herdenken, of op de één of andere manier moet 'vieren', of dat ge op zo'n dag misschien iets speciaals doet, gelijk wat dat dan ook moge zijn. Zelfs bij concertdagen wordt zijn aanwezigheid nog steeds stilletjes maar bijzonder voelbaar gemist. En niet alleen door mij en mijn familie... Zoveel dagen in een jaar, dagen die nooit meer als 'gewoon' zullen voelen. Tenminste toch niet zoals je vroeger iets als 'gewoon' beschouwde...
Het is, of was, als je dat beter passen vindt -nog zo iets dat ik nog lang niet uitgesorteerd heb- vandaag mijn vaders verjaardag.
En "nee, ik moest niet afkomen", vond mijn moeder. Mijn zus had al een bezoek bij haar gepland, met echtgenoot en dochter. Met ook mij er nog eens bij zou het 'teveel van het goede' zijn. Te druk, te veel emoties, gewoon te veel.
En toen ik, na dat telefoongesprekje met mijn moeder, zoveel later gisteren eindelijk in m'n bed geraakt was, lag ik me af te vragen wat je dan wél met zo'n dag moet. Hoe vul je die in? Onze va staat bij ons moe op het dressoir, en ik zelf heb altijd een stukje van hem dicht bij me -letterlijk- in die ring die ik nooit af doe. Elke kamer van mijn huis staat en hangt vol spulletjes van of met herinneringen aan hem. Hij is eigenlijk nog altijd gewoon 'aanwezig'. Dus we hoeven ook niet ergens heen te gaan, zoals een begraafplaats of zo, om een vorm van 'betekenis' aan zo'n dag te geven.
Terwijl ik die gedachten even de vrije loop liet, vroeg ik me plots af wat onze laatste woorden aan elkaar eigenlijk geweest waren. En heel even overviel mij, in een soort alles overheersende paniek, het krankzinnige idee dat ik dat niet wist! Doch, loos alarm, hoor, maak je geen zorgen. Mijn hoofd, moe van de afgelopen drukke en emotionele dag, vergat voor een minuutje of twee die allerlaatste dinsdag, samen met ons drietjes -va, moe en ik- in het restaurant van de Ikea. Zoals toen regelmatig, hadden ze me, na m'n vroege shift aan de balie in Edegem, met de auto opgepikt om gezellig een hapje te gaan eten. En toen vond er een gesprek plaats dat ik graag, en met veel liefde en warmte, al eens links en rechts vertel. 
Daar tegenover mij zat mijn vader, helemaal tevreden en ook fier over het feit dat met de aankoop van mijn appartement -dank zij zijn financiële hulp en amper een luttele 5 maanden eerder- bij deze ál zijn kinderen 'onder dak' waren. Nu kon hij gerust zijn, vond hij met enige ernst. Zijn taak als vader was volbracht. En in een totale ommekeer van sfeer voegde hij er met z'n kenmerkende binnensmonds gemonkel gniffelend aan toe dat 'z'n oudste dochter een goed lief bezorgen' niet tot zijn takenpakket, noch tot zijn kunnen behoorde. Daar zou ik dan toch ooit nog eens een keertje helemaal zélf voor moeten zorgen... Het doet me nog altijd glimlachen als ik aan dat gesprekje denk. Ook gisteren dus, daar in het donker in mijn bed.
En toen merkte ik, al even volledig verontrust en in paniek, dat de beeltenis van mijn vader de voorbije jaren blijkbaar langzaam aan het oplossen geweest is. Zijn net niet tastbare en zichtbare verschijning lijkt te vervagen. Het kost steeds meer moeite om hem nog duidelijk voor me te zien zonder een foto te raadplegen. En die foto's, die vele vele foto's... Geen van hen geeft weer wat ik denk en hoop te zien. Ik herken de man; de mens, die ik zo lang 'voke' en later 'va' noemde; die persoon waar ik in mijn leven af en toe ontzettend ruzie mee maakte maar die ik, in minstens recht evenredige grootte, ook wreed graag zag. Maar, er ontbreekt altijd iets, iets waar je nét je vinger niet op kunt leggen. Het gevoel klopt voor geen meter...
En toen wist ik het! Gisteren in de geborgen warmte van mijn knusse bed viel mijne frank. Alsof ze er op zaten te wachten, pasten plots allerlei inzichten, bedenkingen en emoties als ontelbare puzzelstukjes in elkaar en vormden zo één fonkelnieuwe en bijzonder aangename gedachte. Nu mijn vader zijn mens-zijn ontstegen is, is hij niet langer materie en iets tastbaars. Hij is puur gevoel geworden, zuivere emotie. En niet 'zomaar' gevoel of emotie. Nee, mijn vader werd een heel fijn gevoel, ééntje van warmte en veiligheid, van gekoesterd worden en gedragen. Een oprecht vreugdevolle emotie, boordevol leven, aanwezigheid en wijsheid, en beslist mijlenver weg van afscheid, dood en gemis. En in dat gevoel en die emotie blijft hij voor altijd met ons mee gaan. Ook vandaag dus, op z'n verjaardag, zo'n typische dag waarvan ik nog steeds niet goed weet wat er mee aan te vangen... 😉💗
(vertaling van de tekst op de foto: "Degenen van wie we houden, gaan niet weg. Ze lopen elke dag naast ons.")

Afscheid nemen, nog alle dagen opnieuw...

Vandaag is het dag op dag een jaar geleden dat we hem los moesten laten. We hadden onze va liever nog vele jaren bij ons gehouden, maar het lot, of zo je wil het noodlot, besliste daar anders over.
En 365 dagen later zijn we geen van allen klaar met afscheid nemen. Er passeerden familiefeestjes, verjaardagen, communies, uitstapjes en zoveel ontelbare gewone belevenissen,... allemaal zonder hem. En dat gaat ook, hoor, maar 't is toch écht niet hetzelfde.
"Het leven gaat door" krijg je vaak toegeworpen, maar niets is minder waar. Dàt leven, met hem er bij, dàt is vorig jaar abrupt opgehouden. Daar en dan, dat ene ogenblik verplichtte ons een totaal nieuw leven te beginnen, ééntje zonder hem. 't Was dat of niks, meer keuze is er niet.
Maar het gemis blijft groot. Voor mij en voor iedereen. Ik wil niet eens proberen er over na te denken wat zijn afwezigheid voor m'n moeder betekent. Zij deelde meer dan 50 jaar elke dag lief en leed met hem en moet nu zowat absoluut àlles anders en alleen aanpakken. En dat doét ze ook, heel moedig!  
In die eerste 12 maanden zonder vader besefte ik zelf pas hoe vaak ik aanspraak op hem maakte, hoe dikwijls hij me, praktisch of met goede raad, te hulp snelde. Die ene speciale levenspartner, man genoeg om enigszins aan m'n vader te kunnen tippen, die liep ik voorlopig nog niet tegen het lijf, en voor mij maakt dat de leegte die onze va, mijn maatje, achter liet des te groter. Er is nu zoveel meer waarvoor ik op mezelf terug val, of waarvoor ik, al dan niet schoorvoetend, nieuwe mensen in m'n leven toelaat. En ergens is dat dan toch wel weer een geschenk, want m'n redelijk kleine wereldje werd daardoor een heel stuk opener.
M'n moeder gaf me een geweldig boek over afscheid nemen waarin ze veel steun vond. Hopelijk ik ook, want af en toe vrees ik dat m'n hersenen of m'n gevoelens, welke van die twee dat weet ik niet precies, een loopje met me nemen... Iets in mij is er nog steeds rotsvast van overtuigd dat hij maar weg is 'voor even'. Ik was er bij toen z'n hart ophield met kloppen. Ik snotterde nog een slaapliedje voor hem terwijl we hem samen vasthielden, m'n moeder, broers, zussen, hun partners en ik. Ik zag hem opgebaard liggen bij de begrafenisondernemer. Daar maakte ik zelfs foto's van. Ik zong op de afscheidsplechtigheid, met honderden getuigen. Z'n foto en het herinneringskaartje staan op de kast naast de foto's van grootva en grootmoe. En toch... Ondanks al die overduidelijke bewijzen van z'n definitieve vertrek verwacht ik nog élke dag dat de deurbel zal klingelen en hij met één of ander onbenullig boodschapje doodgewoon weer bij me binnen stapt, voor de zoveelste keer uitgebreid goedkeurend bromt over het fijne appartement dat ik met z'n hulp kocht en zich dan, tevreden monkelend, met z'n handen op z'n rug strategisch voor het grote venster in de woonkamer posteert om in alle rust en stilte uitgebreid van het fraaie uitzicht te genieten. Zoals altijd. Heel gewoon.
We lachen wel eens dat hij nu vermoedelijk op een wolkje in de hemel met al z'n overleden goeie vrienden en leuke familieleden een goddelijke trippel zit te drinken. Da's misschien geen realiteit maar 't idee is leuk en 't troost.
Alleszins, zelfs nu hij het tijdelijke voor het eeuwige ingeruild heeft, helemaal verdwenen is hij zeker en vast niet. 'Onze va dit, en onze va dat', te pas en te onpas valt het nog uit m'n mond, heel vertrouwd, alsof hij nooit weg gegaan is. Hij is en blijft voor altijd Mijn Vader, en zijn aanwezigheid zindert in duizend-en-één dingen verder. En dat is goed zo. :-)

Wiegenlied "Guten Abend, Gut Nacht",J. Brahms